گذار از بازدارندگی کلاسیک به دکترین تقابل نامتقارن

به گزارش پیک شهر، در تحولات اخیر نظم بین‌الملل و شکاف‌های ژئوپلیتیک در منطقه، مفهوم «جنگ» از معنای سنتی خود (متقارن) فاصله گرفته و به سمت پیچیدگی‌های «جنگ نامتقارن» حرکت کرده است. برای درک موقعیت فعلی جمهوری اسلامی ایران، باید ابتدا تمایز میان انواع تقابل را در چارچوب «زمینه عملیاتی» و «قواعد بازی» تبیین کرد.

در تحلیل راهبردی، جنگ زمانی نامتقارنِ مثبت(Positive Asymmetric) محسوب می‌شود که کنش‌گر بتواند با وجود برتری تکنولوژیک یا عددی حریف، «قواعد بازی» را تغییر داده و نبرد را در «زمینِ» (Context) مورد نظر خود پیش ببرد. ایران با گذار از استراتژی دفاعیِ محض به سمت دکترین «تهاجمِ نامتقارن»، در حال بازتعریف موازنه قدرت در غرب آسیا است.

۱. ارکان سه‌گانه دکترین نامتقارن ایران:
موفقیت ایران در تغییر معادلات، بر سه رکن استراتژیک استوار است که به بلوغ عملیاتی رسیده‌اند:

*اشراف اطلاعاتی و شناسایی (Intelligence Supremacy):
توانایی شناسایی نقاط حساس و نقاط ضعف دشمن در لایه‌های مختلف (سیاسی، نظامی و اقتصادی).

*پذیرش ریسکِ محاسبه‌شده (Calculated Risk-Taking):
توانایی تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت و خارج شدن از محاسباتِ پیش‌بینی‌پذیرِ دشمن.

*بومی‌سازیِ ابزار قدرت (Indigenous Capability):
استفاده از فناوری‌های بومی (موشکی، پهپادی و جنگ الکترونیک) که از استانداردهای و زنجیره تأمین دشمن مصون هستند.

۲. تحلیل جبهه‌های نبرد و استراتژی فرسایش
ایران هم‌اکنون در یک «نبرد چندجبهه‌ای» (Multi-Front War) قرار دارد که شامل تقابل با قدرت‌های جهانی (آمریکا و ناتو)، رژیم صهیونیستی و نیروهای نیابتی است. راهبرد ایران در این تقابل، بر پایه «تحمیل هزینه تریلیون دلاری» بنا شده است.

با استفاده از ابزارهای راهبردی نظیر:
*کنترل گلوگاه‌های بین‌المللی؛
*فشار بر شریان‌های اقتصادیِ حامیانِ استکبار

• فعال‌سازی زنجیره مقاومت منطقه‌ای

ایران توانسته است استراتژی «فرسایشِ ذخایر استراتژیک دشمن» را پیاده‌سازی کند. در این حالت، دشمن نه تنها قادر به پیشروی نیست، بلکه با هزینه‌هایی فراتر از توان اقتصادی و سیاسی خود روبرو می‌شود که منجر به «نفس‌گیری» و بن‌بستِ راهبردی آن‌ها می‌گردد.

۳. گذار به توانمندی‌های نسل جدید: جنگ الکترونیک و سایبر تثبیت موقعیت تهاجمی ایران، تنها محدود به قدرت آتش نیست؛ بلکه ناشی از ارتقای توانمندی در حوزه‌های «جنگ الکترونیک» و «فناوری اطلاعات» است. این توانمندی، اجازه می‌دهد تا ایران در زمینِ دشمن (فضای سایبری و الکترونیک) با قواعد خود بازی کند و از برتری تکنولوژیک حریف برای بی‌اثر کردن آن استفاده نماید.

نتیجه‌گیری و پیش‌بینی راهبردی
با توجه به روند فعلی، موازنه قدرت به نفع جبهه مقاومت در حال تغییر است. در حالی که نیروهای استکبار (از ترامپ و نتانیاهو تا متحدان منطقه‌ای) در وضعیت تحلیل رفتن و از دست دادن کنترل هستند، جمهوری اسلامی ایران در مسیر تثبیت اقتدار و تثبیت جایگاه خود در نظم نوین جهانی گام برمی‌دارد.

توصیه راهبردی:
در این مقطع حساس، هرگونه حرکت به سمت «آتش‌بس‌های غیرراهبردی» یا «توافق‌های تحت فشار»، می‌تواند فرصتِ تحمیلِ شکست نهایی به دشمن را از دست بدهد. تداومِ پیروزی در گروِ پایبندی به تدابیرِ فرماندهی کل قوا، حضرت امام سید مجتبی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) است که مسیرِ خروج از بحران و رسیدن به اقتدارِ مطلق را تنها از راهِ «تغییر معادلات» می‌شناسد.

علی شکی
تحلیل‌گر ارشد سیاسی، اجتماعی و سرباز جبهه مقاومت