به گزارش پیک شهر، باید میان دو مفهوم «رشد کمی» (افزایش جمعیت و گسترش محدوده شهری) و «توسعه کیفی» (ارتقای استانداردهای زندگی، زیرساخت‌های مدرن و مدیریت هوشمند) تفکیک قائل شد. ساری امروز در نقطه‌ای ایستاده است که رشد کمی آن، پیشی گرفته از توان زیرساختی شهر؛ و نتیجه این شکاف، معضلاتی است که اکنون به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شده است.

چالش‌های مسیر کلان‌شهر شدن

۱. بن‌بست ترافیکی؛ نمادی از مدیریت سنتی

یکی از بارزترین نشانه‌های عدم همگامی رشد شهر با توسعه زیرساختی، وضعیت ترافیکی مرکز شهر است. کلان‌شهری شدن مستلزم گذار از «مدیریت تک‌بعدی» (توسعه خیابان‌ها) به «مدیریت جامع حمل‌ونقل» است. ترافیک در ساری تنها نتیجه زیاد شدن خودروها نیست، بلکه حاصل تمرکز بیش از حد مراکز اداری در بافت مرکزی و نبودِ یک سیستم حمل‌ونقل عمومی کارآمد و جایگزین است. تا زمانی که مفهوم «جابه جایی هوشمند» جایگزین «آسفالت بیشتر» نشود، ساری در تله ترافیک گرفتار خواهد ماند.

۲. هویت بصری و معماری در برابر توسعه شتاب‌زده

سهم ساری از کلان‌شهری شدن نباید به قیمت نابودی هویت بصری و معماری اصیل شمال باشد. رشد افقی و ساخت‌وسازهای بی‌رویه در حاشیه شهر، نه تنها باعث تخریب محیط زیست و زمین‌های کشاورزی شده، بلکه منجر به ایجاد محله‌های فاقد خدمات شهری شده است. کلان‌شهر مدرن، شهری است که بتواند میان «پیشرفت» و «حفاظت از میراث» تعادل برقرار کند؛ چیزی که در حال حاضر در مدیریت شهری ما با چالش جدی روبروست.

۳. مدیریت داده‌محور؛ حلقه مفقوده*

امروز در جهان، کلان‌شهرها بر پایه «داده‌ها» اداره می‌شوند. از مدیریت پسماند گرفته تا توزیع ترافیک و بهینه‌سازی فضای سبز، همه و همه بر اساس تحلیل‌های دقیق آماری صورت می‌گیرد. سهم ساری از دنیای مدرن، زمانی محقق می‌شود که از مدیریت «تجربی و سنتی» به سمت «مدیریت هوشمند (Smart City)» حرکت کنیم. کلان‌شهری شدن یعنی ایجاد سیستمی که در آن شهروند بتواند از طریق تکنولوژی، بر روند خدمات شهری نظارت داشته باشد و در تصمیم‌گیری‌ها سهیم شود.

به سوی شهری برای انسان‌ها

در پاسخ به این پرسش که «سهم ساری از کلان‌شهری شدن چیست؟»، باید گفت که این سهم هنوز به طور کامل تعریف نشده است. کلان‌شهری شدن نباید به معنای تبدیل شدن به شهری شلوغ، پرترافیک و آلوده باشد. سهم واقعی شهروندان ساری، داشتن شهری است که در آن «کیفیت زندگی» معیار باشد، نه «تعداد ساختمان‌ها».

ساری پتانسیل تبدیل شدن به الگویی از مدیریت شهری در شمال کشور را دارد؛ به شرطی که اراده‌ای سیاسی و مدیریتی برای تغییر پارادایم (الگو) وجود داشته باشد. ما نیازمند برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، جلب مشارکت نخبگان شهری ، شنیدن صدای شهروندان هستیم تا ساری نه فقط یک مرکز اداری بزرگ، بلکه یک «کلان‌شهر انسانی و پایدار» باشد.