آستانه‌ طوفان؛ سناریوهای تقابل و راهبرد تاب‌آوری

به گزارش پیک شهر، این پرسش، تنها یک کنجکاوی ساده نیست؛ بلکه بازتابی از نگرانی عمیق نسبت به آینده‌ امنیت، اقتصاد و انسجام ملی است. پاسخ به آن، نه با تحلیل‌های سطحی و نه با پیش‌بینی‌های شتاب‌زده، که با نگاهی راهبردی به سناریوهای پیش‌رو، در بستر جغرافیای سیاسی منطقه، وزن‌کشی قدرت‌های فرامنطقه‌ای و توانمندی‌های محور مقاومت، میسر است. در این نوشتار، می‌کوشیم با واکاوی سه سناریوی محتمل، تصویری واقع‌بینانه از آینده‌ تقابل ترسیم کرده و نقش «تاب‌آوری اجتماعی» را به عنوان متغیر تعیین‌کننده، برجسته سازیم.

سناریوی نخست: نمایش نظامی و توهمِ پیروزی (احتمال ضعیف)

نخستین سناریو، بر پایه‌ «تئاتر جنگی» استوار است؛ آنجا که ایالات متحده با هدف بازسازی چهره‌ از دست رفته‌ خود در افکار عمومی جهانی و جبران شکست‌های راهبردی سال‌های اخیر، نمایشی نظامی به راه می‌اندازد تا مدعی پیروزی شود. در این سناریو، واشینگتن می‌کوشد با یک عملیات محدود، تصویری از اقتدار از دست رفته را بازسازی کند، بی‌آنکه وارد باتلاق یک جنگ تمام‌عیار شود.

اما این فرضیه، با واقعیت‌های میدانی در تضاد آشکار است. اگر آمریکا به دنبال عقب‌نشینی آبرومندانه باشد، با بن‌بستی مواجه می‌شود که در آن، بازگشت به سابقه‌ پیشین امکان‌پذیر نیست. حضور قدرتمند محور مقاومت در تنگه‌ باب‌المندب و تقویت جایگاه استراتژیک یمن و حزب‌الله، اسرائیل را در انزوایی تاریخی فرو می‌برد؛ انزوایی که نه تنها در عرصه‌ نظامی، بلکه در عرصه‌ مشروعیت بین‌المللی نیز نمود یافته است. در حقیقت، قدرت تقابل در تنگه‌ها، ترمزِ تحریم‌ها را از کار انداخته و اقتصادِ حاکمانِ متجاوز را به زانو در می‌آورد. لذا، این سناریوی نمایشی، با توجه به وزنِ فتوحات میدان و هزینه‌های سیاسی و اقتصادی آن، بسیار بعید می‌نماید.

سناریوی دوم: تقابل مستقیم و جنگ تمام‌عیار (احتمال متوسط)

در سناریوی دوم، با تقابلی خشن و مستقیم روبرو هستیم؛ حملاتی که از طریق ترورهای فرامرزی نظیر آنچه اسرائیل مرتکب می‌شود، یا هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی و مراکز راهبردی آغاز می‌گردد. در این حالت، پاسخ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، نه تنها دفاعی، بلکه بازدارنده، گسترده و متناسب با شدت تجاوز خواهد بود.

توازنِ رعب و هیبت در این مرحله، به گونه‌ای است که هرگونه تعرض به ایران، به معنای تهدیدِ بقای رژیم‌های سلطنتی و ساختارهای حاکمیتی در حاشیه‌ خلیج فارس خواهد بود. در چنین شرایطی، منطقه شاهد بازتعریف کامل معادلات امنیتی خواهد بود و هزینه‌ هر ماجراجویی، برای طرف مقابل غیرقابل تحمل می‌شود. هرچند وقوع این سناریو، به دلیل پیامدهای ویرانگر اقتصادی برای جهان و خطر گسترش جنگ به سایر نقاط، از سوی مدیریت‌های غربی با احتیاط همراه است، اما همواره به عنوان یک احتمالِ نظامی مطرح می‌باشد که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

سناریوی سوم: جنگ ترکیبی و نفوذِ درونی (احتمال بالا)

محتمل‌ترین سناریو، نوعی «جنگ ترکیبی» است؛ آمیزه‌ای از حملات هوایی محدود، تحریم‌های هدفمند، عملیات روانی و تلاش برای ایجاد آشوب در لایه‌های داخلی و نفوذ در مرزها، با هدف تضعیف انسجام ملی و فرسایش تاب‌آوری اجتماعی. در این مرحله، دشمن بیش از آنکه به قدرت نظامی ما بنگرد، بر نقطه‌ضعفِ «تحملِ مردم» و شکاف‌های اجتماعی تمرکز خواهد کرد.

هدف اصلی در این سناریو، نه پیروزی نظامی، بلکه ایجاد نارضایتی، تضعیف اعتماد عمومی و القای ناکارآمدی نظام است. بنابراین، میدان اصلی نبرد، نه در مرزها، که در ذهن‌ها و قلب‌های مردم خواهد بود. در چنین جنگی، هر شکاف داخلی، یک سنگر برای دشمن و هر وحدت، یک سد محکم در برابر نفوذ خواهد بود.

نتیجه‌گیری راهبردی: پیروزی در گروِ وحدت و تاب‌آوری

در نهایت، باید اذعان داشت که در تمامی این سناریوها، یک متغیر قطعی وجود دارد و آن «عقلانیت و وحدت ملت ایران» است. تاریخ گواه است که در تقابل با تهدیدات خارجی، ملت ایران همواره منسجم‌تر و متحدتر از پیش ظاهر شده است؛ از هشت سال دفاع مقدس تا مواجهه با تحریم‌های ظالمانه، این وحدت، رمز عبور از گردنه‌های سخت بوده است.

اگرچه چالش‌های اقتصادی و نوسانات ارزی، فشار سنگینی بر پیکره‌ جامعه وارد آورده است، اما نباید از یاد برد که استراتژی دشمن، تمرکز بر نقطه‌ضعفِ «تحملِ مردم» است. پیروزی نهایی، نه تنها در گروِ توان نظامی، بلکه در گروِ «جهاد تبیین» و حفظِ وحدت ملی است.

همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی) بر اهمیت وحدت و قدرتِ برخاسته از ایمان تأکید می‌فرمایند، ما نیز باید بدانیم که با حفظ تاب‌آوری و دوری از شکاف‌های مخل، نه تنها از این طوفان عبور می‌کنیم، بلکه در سپیده‌دمِ پیروزی، طعم شیرینِ اقتدارِ ملی را با هم تجربه خواهیم کرد. امید است که با تکیه بر آموزه‌های جهادی و وحدتِ کلمه، از این آزمون‌های سخت، سربلند بیرون آییم.

علی شکی؛ تحلیلگر ارشد سیاسی و اجتماعی جبهه انقلاب