بررسی ارزش دلار در زندگی اقتصادی مردم

به گزارش پیک شهر، اصولاٌ اگر هدف این باشد که «آقایی دلار» در زندگی اقتصادی مردم و ساختار اقتصاد کشور کاهش یابد، موضوع فقط پایین آوردن نرخ دلار نیست؛ بلکه باید کاری کرد که دلار از معیار اصلی قیمت ‌گذاری، پس‌انداز، تجارت، سرمایه‌ گذاری و تصمیم ‌گیری اقتصادی خارج شود. این همان نقطه‌ای است که مفهوم اقتصاد مقاومتی می‌تواند از یک شعار به یک مدل عملی تبدیل شود.

1- اصل راهبردی: «دلارزدایی» به‌جای «مبارزه با دلار» اشتباه راهبردی این است که تصور کنیم با دستور اداری می‌توان دلار را حذف کرد.

راه درست این است که وابستگی‌های ایجادکننده تقاضای دلار را مرحله‌به‌مرحله کم کنیم:  

وابستگی به دلار ← کاهش تقاضای دلار ← تقویت پول ملی ← کاهش تورم ← افزایش اعتماد به ریال ← کاهش میل به تبدیل ریال به ارز

بنابراین باید یک برنامه ملی با عنوانی مانند:  » طرح ملی استقلال پولی و اقتصادی و شکستن سلطه دلار«  طراحی شود.

2- راهکارهای عملی در سطح دولت :

 الف) قطع وابستگی بودجه به دلارهای نفتی : نفت باید از «منبع تأمین هزینه‌های جاری دولت» به «منبع سرمایه‌گذاری برای نسل‌های آینده» تبدیل شود.  

درآمدهای نفتی می‌تواند به سمت:  زیرساخت‌های حمل‌ونقل نیروگاه‌ها ، آب و کشاورزی ، فناوری ، صندوق ثروت ملی ، توسعه صادرات ، سرمایه‌گذاری مولد هدایت شود.

ب) افزایش درآمدهای غیرنفتی : دولت باید درآمد پایدار خود را ازمالیات هوشمند ، صادرات غیرنفتی ، گردشگری ، اقتصاد دیجیتال ، ترانزیت ، خدمات فنی و مهندسی ، صنایع دانش‌بنیان تأمین کند  .  اما افزایش مالیات نباید از تولیدکننده و کسب‌وکار سالم باشد؛ بلکه باید مبارزه با فرار مالیاتی و فعالیت‌های غیرمولد محور اصلی باشد.

3- ایجاد « بازار پول چندارزی» : ایران نباید تجارت خارجی خود را فقط به دلار وابسته کند.  می‌توان پیمان‌های پولی دوجانبه و چندجانبه را با کشورهای مختلف توسعه داد.  مثلاً:  ایران روسیه روبل ـ ریال ایران چین یوان ـ ریال ایران هند روپیه ـ ریال ایران ترکیه لیر ـ ریال و در مراحل بعد، استفاده از واحد حساب مشترک تجاری میان کشورهای عضو پیمان‌های منطقه‌ای.  هدف این نیست که یک‌شبه دلار حذف شود؛ هدف این است که:           « دلار تنها گزینه تجارت خارجی نباشد. «

4- ایجاد «ریال تجاری قدرتمند»: یکی از مهم‌ترین اقدامات می‌تواند ایجاد یک ریال تجاری قابل اعتماد باشد.  برای این منظور:  بانک مرکزی باید ثبات پولی را هدف اصلی قرار دهد.  رشد نقدینگی باید کنترل شود.  کسری بودجه نباید با خلق پول جبران شود . استقلال عملی سیاست پولی تقویت شود . نرخ‌های سود و سیاست ارزی باید قابل پیش‌بینی باشند.  بانک‌ها باید از بنگاه‌داری غیرمولد فاصله بگیرند.  اگر مردم احساس کنند ارزش ریال قابل حفظ است، خودبه‌خود بخشی از تقاضای سفته‌بازانه برای دلار از بین می‌رود.

5- مهم‌ترین میدان مبارزه : سفره مردم است . اقتصاد مقاومتی زمانی موفق است که در زندگی روزمره مردم دیده شود.  برای مثال باید کاری کرد که خانواده ایرانی بتواند:  مسکن بخرد یا اجاره کند؛ خودرو با قیمت منطقی داشته باشد؛ مواد غذایی با ثبات قیمت تهیه کند؛ قدرت خرید حقوقش حفظ شود؛ پس‌اندازش در برابر تورم نابود نشود.  گر مردم برای حفظ ارزش دارایی خود مجبور شوند دائماً دلار، طلا یا ملک بخرند، نمی‌توان انتظار داشت سلطه دلار شکسته شود.

6- تبدیل پس‌انداز مردم به سرمایه تولید : این بخش بسیار مهم است.  به‌جای اینکه مردم بگویند:  » پولم را دلار کنم باید بتوانند بگویند:  پولم را در یک سرمایه‌گذاری مولد مطمئن » قرار می‌دهم.  برای این کار می‌توان:  صندوق‌های سرمایه‌گذاری تولید ، صندوق‌های پروژه اوراق مشارکت واقعی تولید ، سرمایه‌گذاری مردمی در نیروگاه‌های خورشیدی ، صندوق‌های کشاورزی ، صندوق‌های صادراتی ، صندوق‌های زیرساختی را توسعه داد.

7- طلای ملی و ذخایر راهبردی : ذخایر ارزی کشور نباید فقط به دلار محدود باشد.  

بانک مرکزی می‌تواند ترکیبی از:  طلا + ارزهای مختلف + دارایی‌های خارجی متنوع + ذخایر راهبردی داشته باشد.  در این مدل، دلار یکی از دارایی‌هاست، نه «پادشاه ذخایر»

 ۸– نفت و گاز؛ ابزار استقلال پولی : ایران یکی از معدود کشورهایی است که می‌تواند انرژی را به ابزار توسعه پول ملی تبدیل کند.  مثلاً می‌توان قراردادهای بلندمدت انرژی را با کشورهای طرف تجاری بر مبنای:  ریال پول ملی طرف مقابل سبد ارزی کالا سرمایه‌گذاری متقابل تنظیم کرد. یعنی: نفت و گاز → تجارت → سرمایه‌گذاری → تولید → صادرات → تقویت پول ملی نه اینکه:  نفت → دلار → واردات → مصرف

9- انقلاب در صادرات برای شکستن سلطه دلار، ایران باید بیش از آنکه واردکننده ارز باشد، صادرکننده کالا و خدمات باشد.  

پنج حوزه بسیار مهم:  پتروشیمی ، صنایع معدنی ، محصولات کشاورزی و غذایی ، خدمات فنی و مهندسی ، فناوری و محصولات دانش‌بنیان و یک حوزه بسیار مهم دیگر:  ترانزیت

« طرح ملی و اجرایی شکستن سلطه دلار و تحقق اقتصاد مقاومتی»

دراین خصوص 20 راهبرد، ۱۰۰ راهکار اجرایی، دستگاه مسئول، زمان‌بندی ۱۰ ساله، شاخص ارزیابی، منابع مالی و پیشنهادهای قانونی برای ارائه به دولت و مجلس شورای اسلامی اعلام می گردد.

ایران می‌تواند از موقعیت جغرافیایی خود برای تبدیل شدن به پل تجاری: چین ـ آسیای مرکزی ـ ایران ـ خلیج فارس ـ اروپا استفاده کند.

10- اصلاح قیمت‌گذاری داخلی : یکی از مشکلات مهم این است که گاهی حتی کالاهایی که بخش عمده هزینه تولیدشان ریالی است، با نگاه دلاری قیمت‌گذاری می‌شوند.  باید تفکیک شود:  کدام کالا واقعاً وابستگی ارزی دارد؟ و:  کدام کالا صرفاً به‌صورت روانی و انتظاری با دلار قیمت‌گذاری می‌شود؟ برای کالاهای کاملاً داخلی، باید سازوکار قیمت‌گذاری بر مبنای: هزینه واقعی تولید + بهره‌وری + سود منطقی تقویت شود.

11- مقابله با «دلار به‌عنوان واحد ذهنی قیمت» این مسئله بسیار مهم است.  وقتی مردم می‌گویند:  این خانه ۲۰۰ هزار دلار می‌ارزد  یا این خودرو ۳۰ هزار دلار است.  در واقع دلار تبدیل به واحد ذهنی ارزش‌گذاری شده است.  باید به‌تدریج کاری کرد که مردم دوباره بتوانند قیمت و ارزش دارایی‌ها را با پول ملی و قدرت خرید واقعی ارزیابی کنند.

12- حذف رانت ارزی : یکی از بزرگ ‌ترین دشمنان اقتصاد مقاومتی، چند نرخی بودن ارز و رانت ناشی از آن است.  راه‌حل باید: شفافیت معاملات ، حذف امضاهای طلایی ، نظارت بر تخصیص ارز ، انتشار عمومی اطلاعات دریافت‌کنندگان ارز ، جلوگیری از واردات صوری ، مقابله با قاچاق ، برخورد با فرار سرمایه باشد.

13- اقتصاد مقاومتی بدون مردم امکان‌پذیر نیست . مردم نیز باید در این پروژه شریک باشند.

سه رفتار اقتصادی بسیار مهم:

* مصرف کالای داخلی باکیفیت نه صرفاً به دلیل شعار، بلکه زمانی که کیفیت، قیمت و خدمات پس از فروش قابل قبول باشد.

* سرمایه‌گذاری مولد : پول باید به سمت تولید برود، نه سوداگری.

* کاهش تقاضای سفته‌بازانه ارز: دلار باید ابزار تجارت باشد، نه ابزار اصلی حفظ ارزش دارایی.

14- دانشگاه‌ها باید وارد میدان شوند : برای این پروژه باید یک شبکه ملی پژوهشی تشکیل شود:  

دانشگاه + بانک مرکزی + وزارت اقتصاد + وزارت صمت + بخش خصوصی + اتاق بازرگانی

 و موضوعاتی مانند:  اقتصاد بدون دلار، پیمان‌های پولی ارز دیجیتال بانک مرکزی ، تجارت تهاتری ، پول مشترک منطقه‌ای ، نظام پرداخت مستقل ، اقتصاد انرژی ، امنیت غذایی و امنیت ارزی را مطالعه کنند.

15- فناوری؛ سلاح مهم دلارزدایی : کشورهایی که نظام پرداخت مستقل ندارند، در تجارت خارجی آسیب ‌پذیرند.  بنابراین باید زیرساخت‌های: پرداخت ملی + پرداخت منطقه‌ای + بانکداری دیجیتال + پیام‌رسان مالی مستقل + تسویه چندارزی تقویت شود.

 »هدف: « تاجر ایرانی برای هر معامله خارجی مجبور نباشد ابتدا دلار تهیه کند.

16- ایجاد «باشگاه کشورهای مستقل پولی« : ایران می‌تواند پیشنهاد تشکیل یک سازوکار بین‌المللی را مطرح کند؛ مثلاً:  « اتحادیه همکاری پولی و تجاری کشورهای مستقل«  : اعضاء می‌توانند بر اساس توافق‌های دوجانبه و چندجانبه:  تجارت با پول ملی ، تهاتر کالا ، تسویه چندارزی ، ایجاد واحد حساب مشترک ، ایجاد بانک تسویه منطقه‌ای توسعه ، شبکه پرداخت مشترک را دنبال کنند . در این صورت پروژه فقط مسئله ایران نیست.  

می‌تواند تبدیل شود به:  

ایران + کشورهای آسیایی + کشورهای منطقه + اقتصادهای نوظهور 17- ایران می‌تواند الگوی «اقتصاد مقاومتی نوین» ارائه کند . اگر این مدل موفق شود، پیام آن برای جهان این نیست که:   « دلار « را ممنوع کنیم بلکه این است که : هیچ کشوری نباید اقتصاد خود را به یک پول خارجی وابسته کند.  این تفاوت بسیار مهم است.  مدل پیشنهادی می‌تواند بر پنج ستون استوار باشد:  ستون هدف تولید ، کاهش وابستگی به واردات پول ملی ، حفظ قدرت خرید ، تجارت چندارزی ، کاهش وابستگی به دلارانرژی ، تأمین پشتوانه توسعه فناوری ، استقلال زیرساخت‌های مالی 18- نقشه راه : پیشنهادی ۱۰ ساله .

* مرحله اول : ۱ تا ۲ سال ثبات داخلی ، کنترل تورم ، انضباط بودجه ، اصلاح نظام بانکی ، کاهش رانت ارزی ، تقویت تولید ، توسعه پیمان‌های پولی .

* مرحله دوم :  ۳ تا ۵ سال دلارزدایی تجاری ، افزایش تجارت با پول‌های ملی ، توسعه تهاتر ، ایجاد شبکه پرداخت منطقه‌ای ، افزایش صادرات غیرنفتی ، توسعه ترانزیت .

* مرحله سوم : ۵ تا ۱۰ سال استقلال اقتصادی ، افزایش قدرت پول ملی ، کاهش سهم دلار در تجارت  ، افزایش سهم فناوری و تولید ، ایجاد واحد حساب منطقه‌ای ، تبدیل ایران به مرکز تجارت و تسویه منطقه

19- به نظر می رسد مهم‌ترین اصل ، اگر بخواهیم این ایده واقعاً موفق شود، باید یک اصل را بسیار جدی بگیریم که :  دلار با شعار شکست نمی‌خورد؛ با ایجاد یک اقتصاد قوی‌تر از اقتصاد وابسته به دلار شکست می‌خورد.  

یعنی ابتدا باید:  تولید قوی → صادرات قوی → درآمد پایدار → تورم پایین → پول ملی باثبات → اعتماد مردم ایجاد شود.  

بعد از آن، کاهش نقش دلار نتیجه طبیعی این فرایند خواهد بود  .  

یک جمله راهبردی برای کل طرح»هدف اقتصاد مقاومتی، جنگ با دلار نیست؛ هدف، ساختن اقتصادی است که برای تولید، تجارت، پس‌انداز و زندگی روزمره خود، محتاج دلار نباشد « .

این طرح ملی قابل ارائه به دولت، مجلس شورای اسلامی ، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و نهادهای سیاست‌گذار می باشد.

با این رویکرد هدف، «حذف دستوری دلار» نیست، بلکه کاهش وابستگی ساختاری اقتصاد به دلار و افزایش قدرت پول ملی است.  

طرح ملی استقلال اقتصادی شامل :  تقویت پول ملی و کاهش سلطه دلار ، نقشه راه ۱۰ ساله ، تحقق اقتصاد مقاومتی و الگوی نوین دلارزدایی

* چشم‌انداز ایجاد اقتصادی که در آن:  پول ملی قدرت خرید باثبات‌تری داشته باشد؛ تجارت خارجی الزاماً به دلار وابسته نباشد؛ مردم برای حفظ ارزش دارایی خود ناچار به خرید ارز خارجی نباشند؛ درآمدهای نفتی صرفاً برای هزینه‌های جاری مصرف نشود؛ صادرات غیرنفتی افزایش یابد؛ تولید داخلی رقابت‌پذیر شود؛ نظام بانکی و پرداخت کشور در برابر فشارهای خارجی مقاوم باشد؛ ایران به یکی از مراکز تجارت، ترانزیت و تسویه مالی منطقه تبدیل شود.

* هدف اصلی «شکستن انحصار دلار در اقتصاد، نه از طریق ممنوعیت دلار، بلکه از طریق ساختن اقتصادی که نیاز کمتری به دلار داشته باشد.» این طرح باید بر پنج اصل استوار باشد: تولید ـ پول ملی ـ تجارت ـ فناوری ـ اعتماد عمومی .

* بیست راهبرد ملی :

راهبرد اول : مهار تورم ، کنترل رشد نقدینگی، انضباط مالی دولت و جلوگیری از تأمین کسری بودجه از منابع پولی.

راهبرد دوم : اصلاح نظام بانکی ، جلوگیری از خلق نقدینگی غیرمولد و هدایت اعتبارات بانکی به سمت تولید.

راهبرد سوم : تقویت پول ملی ، افزایش اعتبار ریال از طریق ثبات اقتصادی، نه صرفاً مداخلات دستوری در بازار ارز.

راهبرد چهارم : کاهش وابستگی بودجه به نفت ، تبدیل درآمد نفت و گاز از منبع هزینه جاری به سرمایه توسعه‌ای

راهبرد پنجم : توسعه تجارت با پول‌های ملی ، گسترش پیمان‌های پولی دوجانبه و چندجانبه با شرکای تجاری

 راهبرد ششم : ایجاد نظام تسویه چندارزی ، ایجاد سازوکاری که صادرکننده و واردکننده بتوانند بدون عبور اجباری از دلار معاملات خود را تسویه کنند

راهبرد هفتم : توسعه تهاتر ، استفاده هدفمند از تهاتر کالا، انرژی، خدمات و سرمایه‌گذاری

راهبرد هشتم : افزایش صادرات غیرنفتی ، توسعه صنایع دارای مزیت صادراتی.

راهبرد نهم : انقلاب ترانزیتی ، تبدیل موقعیت جغرافیایی ایران به درآمد پایدار ارزی.

راهبرد دهم : توسعه اقتصاد دانش‌بنیان ، کاهش وابستگی به واردات ، فناوری و افزایش صادرات محصولات دانش‌بنیان.

راهبرد یازدهم : اصلاح نظام ارزی ، حرکت به سمت نظام ارزی ، شفاف، رقابتی و قابل پیش‌بینی.

راهبرد دوازدهم : مبارزه با رانت ، شفافیت تخصیص ارز، تسهیلات بانکی، مجوزها و قراردادهای دولتی

راهبرد سیزدهم : تقویت امنیت غذایی ، کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر تحریم‌های غذایی و کشاورزی.

راهبرد چهاردهم : امنیت انرژی ، سرمایه‌گذاری گسترده در نفت، گاز، برق، انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه‌سازی مصرف.

راهبرد پانزدهم : تبدیل پس‌انداز به سرمایه تولید ، ایجاد ابزارهای مطمئن برای سرمایه‌گذاری مردم در پروژه‌های مولد

راهبرد شانزدهم : اصلاح نظام مالیاتی ، مبارزه با فرار مالیاتی و فعالیت‌های غیرمولد، در کنار حمایت از تولید.

راهبرد هفدهم : کاهش قیمت‌گذاری دلاری ، جلوگیری از تبدیل دلار به «واحد ذهنی قیمت‌گذاری» در کالاها و خدماتی که وابستگی واقعی ارزی ندارند.

راهبرد هجدهم : توسعه زیرساخت پرداخت مستقل ، تقویت شبکه‌های پرداخت و تسویه منطقه‌ای و چندارزی.

راهبرد نوزدهم : دیپلماسی اقتصادی ، قرار دادن تجارت، سرمایه‌گذاری و پیمان‌های پولی در مرکز سیاست خارجی اقتصادی.

راهبرد بیستم : تبدیل ایران به الگوی اقتصاد مقاومتی ، تدوین مدل قابل انتقال به کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای تحت فشار تحریم.

* 100 اقدام اجرایی پیشنهادی :

 الف) پول و بانک شامل ۲۰ اقدام که عبارتند از  :

تعیین هدف رسمی ثبات پولی ، کنترل رشد نقدینگی ، اصلاح ترازنامه بانک‌ها،  کاهش بنگاه‌داری بانک‌ها، تقویت نظارت بانک مرکزی،  کنترل اضافه‌برداشت بانک‌ها، شفافیت صورت‌های مالی، اصلاح ساختار بانک‌های ناتراز،  تقویت استقلال عملی سیاست پولی،  توسعه بانکداری دیجیتال،  توسعه ابزارهای تأمین مالی تولید،  تقویت اعتبارسنجی، کاهش وابستگی بنگاه‌ها به تسهیلات تکلیفی،  توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری،  توسعه تأمین مالی زنجیره‌ای، حمایت از سرمایه‌گذاری بلندمدت،  تقویت بازار سرمایه،  ایجاد ابزارهای پوشش ریسک ارزی،  افزایش شفافیت بازار ارز، ایجاد داشبورد ملی شاخص‌های پولی.

ب) تجارت خارجی شامل ۲۰ اقدام که عبارتند از :

 افزایش تجارت با پول‌های ملی، توسعه پیمان‌های پولی دوجانبه،  ایجاد حساب‌های تسویه تجاری دوجانبه، گسترش تهاتر، ایجاد بانک تسویه منطقه‌ای، اتصال سامانه‌های پرداخت کشورهای همکار ، توسعه تجارت با کشورهای همسایه،  توسعه تجارت با آسیای مرکزی، توسعه تجارت با شرق آسیا،  توسعه تجارت با کشورهای عضو بریکس و سایر اقتصادهای نوظهور،  ایجاد مراکز تجاری ایران در کشورهای هدف، حمایت بیمه‌ای از صادرکنندگان،  توسعه اعتبار صادراتی،  کاهش هزینه صادرات،  حذف مقررات زائد صادراتی، ثبات مقررات تجاری،  توسعه تجارت الکترونیک بین‌المللی،  ایجاد سامانه اعتبارسنجی خریداران خارجی،  توسعه برند ملی ایران،  تشکیل «شورای عالی دیپلماسی اقتصادی».

ج) تولید و صنعت شامل ۱۵ اقدام که عبارتند از :

شناسایی صنایع دارای مزیت نسبی،  اولویت دادن به تولید صادرات ‌محور،  کاهش هزینه تولید،  تأمین انرژی پایدار صنایع، اصلاح نظام مجوزها،  حذف امضاهای طلایی،  توسعه شهرک‌های صنعتی تخصصی،  توسعه صنایع تبدیلی،  حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان،  انتقال فناوری،  توسعه صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا. جلوگیری از خام ‌فروشی،  توسعه زنجیره ارزش،  حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط ، ایجاد پنجره واحد سرمایه ‌گذاری.

درخصوص انرژی شامل۱۰ اقدام که عبارتند از :

افزایش بهره ‌وری انرژی،  کاهش شدت مصرف انرژی،  توسعه انرژی خورشیدی،  توسعه انرژی بادی،  توسعه نیروگاه‌های کوچک مقیاس. ، توسعه ذخیره‌سازی انرژی،  نوسازی شبکه برق،  کاهش تلفات شبکه،  تبدیل انرژی به مزیت صادراتی،  استفاده از درآمد انرژی برای سرمایه‌گذاری مولد.

د) کشاورزی و امنیت غذایی شامل۱۰ اقدام  که عبارتند از :

اصلاح الگوی کشت،  توسعه آبیاری نوین،  کاهش هدررفت محصولات، توسعه صنایع تبدیلی،  توسعه زنجیره سرد،  تقویت صادرات محصولات کشاورزی،  توسعه کشاورزی دانش‌بنیان،  حمایت از تولید بذر و نهاده داخلی، توسعه گلخانه‌ها، ایجاد ذخایر راهبردی غذایی.

ر) مردم و سرمایه اجتماعی شامل۱۰ اقدام که عبارتند از :

آموزش سواد اقتصادی، آموزش اقتصاد مقاومتی در مدارس، آموزش مدیریت مالی خانوار، توسعه فرهنگ سرمایه ‌گذاری مولد، ایجاد صندوق‌های سرمایه‌ گذاری مردمی،  مشارکت مردم در پروژه‌های انرژی،  مشارکت مردم در پروژه‌های عمرانی، حمایت از کسب‌وکارهای خانوادگی ، توسعه تعاونی‌های واقعی،  ایجاد سامانه شفافیت عمومی عملکرد اقتصادی دولت.

ز) فناوری مالی شامل ۵ اقدام که عبارتند آز :

توسعه زیرساخت پرداخت چندارزی، توسعه فناوری‌های مالی بومی،  توسعه سامانه‌های تسویه بین‌المللی،  بررسی و طراحی ابزارهای پول دیجیتال بانک مرکزی در چارچوب سیاست پولی، ایجاد زیرساخت داده و هوش مصنوعی برای نظارت اقتصادی.

ژ) حکمرانی و مبارزه با فساد شامل  ۱۰ اقدام که عبارتند از :

شفافیت قراردادهای دولتی،  شفافیت تخصیص ارز، شفافیت تسهیلات بانکی،  شفافیت شرکت‌های دولتی، شفافیت مزایده‌ها و مناقصه‌ها،  تقویت نظارت بر تعارض منافع،  مقابله با فرار مالیاتی،  مقابله با قاچاق سازمان‌یافته،  دیجیتالی کردن فرایندهای اداری، انتشار سالانه «گزارش ملی استقلال اقتصادی ایران».

* شاخص‌های سنجش موفقیت  :

طرح نباید صرفاً شعاری باشد؛ باید شاخص داشته باشد. هر سال حداقل این شاخص‌ها منتشر شود:  شاخصه نرخ تورم ، کاهش پایداررشد تولید ، افزایش پایداررشد صادرات غیرنفتی ، افزایش سهم نفت در بودجه ، کاهش سهم تجارت غیر دلاری ، افزایش سهم تولید در سرمایه‌گذاری ، افزایش شدت مصرف انرژی ، کاهش سهم اقتصاد دانش‌بنیان افزایش فرار مالیاتی ، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و منطقه‌ای ، افزایش قدرت خرید خانوار ، افزایش وابستگی واردات راهبردی .

* ساختار اجرایی پیشنهادی :

پیشنهاد می‌شود یک نهاد هماهنگ ‌کننده با عنوان:  » شورای عالی استقلال اقتصادی و پولی کشور«  تشکیل شود.  

اعضای پیشنهادی:  رئیس‌جمهور، رئیس بانک مرکزی ، وزیر اقتصاد ، وزیر صمت ، وزیر نفت  ، وزیر جهاد کشاورزی ، وزیر راه و شهرسازی ، وزیر نیرو ، رئیس سازمان برنامه و بودجه  ، رئیس سازمان بورس ، نمایندگان مجلس شورای اسلامی ، نمایندگان بخش خصوصی ، نمایندگان دانشگاه‌ها ،  متخصصان اقتصاد، پول، تجارت و فناوری .

اما نکته مهم این است که این شورا نباید به یک ساختار اداری موازی و پرهزینه تبدیل شود؛ وظیفه آن باید هماهنگی، هدف ‌گذاری و ارزیابی باشد.

* برنامه زمان‌بندی :

– سال‌های ۱ و ۲ مرحله تثبیت تورم، بودجه، بانک‌ها، ارز، رانت و تولید. – سال‌های ۳ و ۴ مرحله جهش تجارت  ، پیمان‌های پولی، صادرات، ترانزیت و تجارت منطقه‌ای.

– سال‌های ۵ و ۶ مرحله استقلال مالی ، توسعه نظام تسویه چندارزی و کاهش وابستگی به دلار.

– سال‌های ۷ و ۸ مرحله قدرت منطقه‌ای : ایران به مرکز تجارت، انرژی و ترانزیت منطقه تبدیل شود.

– سال‌های ۹ و ۱۰ مرحله الگو شدن : تدوین و ارائه «مدل ایرانی اقتصاد مقاومتی و استقلال پولی» برای کشورهای دیگر.

* یک نکته بسیار مهم درباره « شکستن دلار«  هدف نباید این باشد که: دلار را نابود کنیم، بلکه هدف باید این باشد که:  دلار نتواند زندگی اقتصادی ما را تعیین کند.  اگر فردا دلار در جهان وجود داشته باشد ولی:  تجارت ایران با چندین پول انجام شود؛ ریال باثبات باشد؛ تولید داخلی قدرتمند باشد؛ صادرات بالا باشد؛ مردم بتوانند سرمایه‌گذاری مولد کنند؛ انرژی و مواد غذایی امنیت داشته باشند؛ نظام پرداخت مستقل داشته باشیم؛ در آن صورت قدرت تحریم پولی و مالی علیه ایران به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد.

غلامرضا ناظمی شادباش